Kenteken- en gezichtsherkenning: wat kan technisch, en wat mag volgens de AVG?
Kentekenherkenning mag onder voorwaarden. Gezichtsherkenning is voor gewone bedrijven vrijwel altijd verboden. En emotieherkenning — software die uit een gezicht wil afleiden hoe iemand zich vóélt — is op de werkvloer en in het onderwijs zelfs uitdrukkelijk verboden. Deze pagina zet het verschil op een rij tussen zien dát er iemand is, en weten wie het is.
Het verschil tussen zien dát er iemand is en weten wie het is
Bijna elke vraag die wij hierover krijgen komt terug op één onderscheid. Een camera die merkt dat er een mens of een voertuig in beeld komt, doet iets heel anders dan een camera die een naam of een houder aan dat beeld hangt. De techniek zit in dezelfde behuizing, maar juridisch liggen ze mijlenver uit elkaar.
Er zijn grofweg drie treden. Detectie (er loopt een persoon, er rijdt een voertuig) is de laagste en die mag gewoon. Kentekenherkenning zit daarboven: een kenteken is een persoonsgegeven, dus dat mag alleen met een goed onderbouwd doel en onder voorwaarden. Gezichtsherkenning is de hoogste trede: dat is biometrie, en die is in beginsel verboden.
Bij CameraInstallatie vragen we daarom eerst wat u wilt bereiken en pas daarna welke techniek erbij hoort. In negen van de tien gevallen is er een oplossing die precies zo handig is en die wél binnen de regels valt. De algemene camera- en privacyregels staan in ons overzicht wat mag wel en wat mag niet.
Zes uitgangspunten die op elke locatie gelden
Loopt u deze zes vooraf langs, dan is de rest meestal techniek. Dit is geen juridisch advies; bij een twijfelgeval hoort er een jurist of privacyadviseur bij.
Een kenteken vastleggen mag, onder voorwaarden
Een kentekencamera leest het kenteken van een voertuig en zet dat om in tekst. Op een bedrijventerrein, bij een slagboom of op een parkeerterrein is dat een logische wens: bekende voertuigen erin, onbekende niet, en achteraf terug kunnen kijken wie er is geweest.
Dat mag, maar niet zomaar. U heeft een concreet doel nodig dat u vooraf vastlegt, en u moet kunnen uitleggen waarom er geen lichter middel was. U mag de gegevens niet langer bewaren dan voor dat doel nodig is; voor camerabeelden hanteert de Autoriteit Persoonsgegevens de vuistregel dat u in de regel binnen vier weken blijft, en voor een enkele kentekenpassage is dat in de praktijk vaak nog een stuk korter. Bij grootschalig en stelselmatig toezicht is een DPIA in beginsel verplicht.
En u moet mensen informeren. Een bord bij de inrit, vóór iemand het terrein op rijdt, waarop staat dat er cameratoezicht is en wie de verantwoordelijke is. Wat een kentekencamera technisch kan, leest u op onze pagina over de kentekencamera (ANPR).
- Doel vooraf op papier, en geen lichter middel voorhanden
- Bewaartermijn bewust kiezen en in de recorder instellen
- Bord bij de inrit, zichtbaar vóór de camera
- Privacymasker over de openbare weg en over de buren
Toegang en parkeren: de klassieke ANPR-plekVastleggen mag. Uitzoeken van wie het is, niet.
Hier gaat het in de praktijk mis. Een ondernemer legt een kenteken vast, ziet iets gebeuren, en wil vervolgens weten wie de eigenaar van dat voertuig is. Dat laatste is geen technische stap maar een juridische, en die mag u niet zelf zetten.
De persoonsgegevens achter een kenteken zitten in het kentekenregister, en dat register is niet open voor particulieren en bedrijven. U kunt online wel voertuiggegevens opzoeken — merk, kleur, bouwjaar — maar niet bij wie het voertuig hoort. Dat is bewust zo. Wie dat langs een omweg toch probeert te achterhalen, verwerkt persoonsgegevens zonder grondslag, en bij een sociaal medium of een appgroep erbij wordt het alleen maar erger.
De route die wél klopt loopt via aangifte. U zet het fragment veilig zoals het van de recorder komt, noteert camera, datum en tijd, en levert het aan bij de politie; die kan het kenteken wél aan een houder koppelen. Hoe u beeld bruikbaar aanlevert, staat in ons artikel zijn camerabeelden bewijsmateriaal? en het aanmelden van uw camera bij de politie leest u bij Camera in Beeld.
- Zelf een kenteken naar een persoon herleiden: niet doen
- Onbewerkt fragment veiligstellen, met camera, datum en tijd
- Aangifte doen en het beeld daar aanleveren
- Nooit een kenteken of beeld op sociale media zetten
Beeld blijft op uw eigen recorder staanVoor gewone bedrijven vrijwel altijd verboden
Zodra een camera een gezicht gebruikt om iemand uniek te identificeren, verwerkt hij biometrische gegevens. Die vallen onder artikel 9 van de AVG, bij de bijzondere persoonsgegevens, en daarvoor geldt een verbod als uitgangspunt. Niet “mag met een goede reden”, maar “mag niet, tenzij”.
Er zijn twee smalle routes. De eerste is uitdrukkelijke toestemming, en die moet vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn. Bij bezoekers en bij eigen personeel strandt dat meestal op het woordje “vrij”: wie geen reële keuze heeft om te weigeren, geeft geen geldige toestemming. Een bordje met “wie naar binnen loopt stemt in” telt niet.
De tweede route is de uitzondering in de Nederlandse uitwerking van de AVG, voor authenticatie of beveiliging waar dat noodzakelijk en proportioneel is voor een zwaarwegend algemeen belang. De Autoriteit Persoonsgegevens denkt daarbij aan het soort locatie waar een incident maatschappelijke gevolgen heeft. Het beschermen van uw eigen voorraad tegen diefstal haalt die lat niet; de AP heeft supermarkten daar eerder expliciet op gewezen.
Onze lijn is daarom kort. Wij bouwen gezichtsherkenning niet in een winkel, een horecazaak of een kantoor. Technisch kunnen we het; het mag alleen bijna nooit, en dan zeggen we dat liever meteen dan achteraf.
- Biometrie is bijzonder: verboden, tenzij
- Toestemming van personeel is zelden “vrij” gegeven
- Winkeldiefstal weegt niet op tegen de inbreuk op alle bezoekers
- Wij leveren het alleen als een jurist onderbouwt dat het mag
Dezelfde camera, een heel ander gebruikNieuw in het gesprek
Emotieherkenning: kan wel, mag lang niet overal
Er komt een categorie bij waar we tot voor kort niet over hoefden na te denken. Emotieherkenning is software die uit een gezichtsuitdrukking, een stem of een houding probeert af te leiden hoe iemand zich voelt: boos, gestrest, ongeconcentreerd, onzeker. Leveranciers bieden het aan als extra laag boven een camerasysteem, en klanten vragen er inmiddels naar.
Wij zetten het niet zomaar in, en daar hebben we twee redenen voor. De eerste is inhoudelijk: een gezichtsuitdrukking zegt veel minder over wat iemand werkelijk voelt dan de verkoopfolder suggereert. Mensen kijken chagrijnig omdat de zon in hun ogen staat. Een systeem dat daar conclusies aan hangt over uw personeel, bouwt beslissingen op drijfzand.
De tweede reden is de Europese AI-verordening. Die verbiedt een aantal toepassingen ronduit, en daar hoort emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs bij. Voor medische toepassingen en voor veiligheidsredenen bestaat een uitzondering, maar de hoofdregel is helder: uw medewerkers of uw leerlingen door software op stemming laten beoordelen, mag niet. Die verbodsbepalingen gelden sinds begin 2025. Werkt zo’n systeem bovendien op gezichtskenmerken, dan komt de biometrieregel uit de AVG er nog eens bovenop.
Wat mensen meestal écht willen, kan gelukkig gewoon. Wilt u weten of er buiten werktijd iemand op uw terrein staat, of dat er zich een groep verzamelt bij een nooduitgang, dan is dat gebeurtenisdetectie: het systeem kijkt naar wat er gebeurt, niet naar wat iemand zou voelen. Dat werkt betrouwbaarder en het levert geen enkele discussie op. Overweegt u toch iets in deze hoek, leg het dan eerst voor aan een jurist — wij doen dat ook.
- Wat het is — software die stemming afleidt uit gezicht, stem of houding
- Waar het niet mag — op de werkvloer en in het onderwijs, aldus de AI-verordening
- De uitzondering — medische toepassingen en veiligheidsredenen, smal uitgelegd
- Extra laag — werkt het op gezichtskenmerken, dan geldt de biometrieregel ook
- Wat wél kan — detectie op gebeurtenissen: aanwezigheid, samenscholing, tijdstip
- Onze lijn — wij bouwen het niet, tenzij een jurist onderbouwt dat het mag
Op de werkvloer: hier ligt een harde grens
Volgen zonder iemand te identificerenPersonendetectie is geen gezichtsherkenning
Vrijwel elke moderne camera doet aan personen- en voertuigdetectie. Het systeem herkent dát er een mens of een auto in beeld is en meldt alleen dán. Dat scheelt honderden loze meldingen van overwaaiende takken, regen en katten, en het is de reden dat mensen hun app na twee weken nog steeds openen.
Die camera weet niet wie u bent. Hij weet dat er een persoonsvormig object door beeld loopt, meer niet. Er wordt geen gezicht opgeslagen, geen kenmerk vergeleken en geen identiteit gekoppeld. Daarom valt het niet onder de biometrieregel en mag het gewoon.
Datzelfde geldt voor slim terugzoeken: filteren op “alleen voertuigen” of “alleen personen” in een nacht opnames scheelt een uur zoeken. Ook dat is een filter op wat er gebeurde, niet op wie het was. Wij stellen dat standaard goed in, want een systeem dat te vaak piept wordt uitgezet, en een systeem dat uitstaat beveiligt niets.
- Melding alleen bij mensen en voertuigen, niet bij elke beweging
- Geen gezicht opgeslagen en geen identiteit gekoppeld
- Terugzoeken met een filter op gebeurtenis in plaats van op persoon
- Minder valse meldingen, dus een systeem dat aan blijft staan
Gebeurtenissen in de tijdbalk, geen namenWat u regelt voordat de camera leest of herkent
Dit zijn de punten waar het in de praktijk op vastloopt. Twijfelt u bij één ervan, laat het dan toetsen voordat de apparatuur hangt.
Zien wat de techniek doet
Drie opnames over wat er technisch kan
Uitleggen wat een AI-camera wél en niet doet, gaat makkelijker met beeld erbij. Deze drie gaan over slimme camera’s, over wat een bestuurbare camera kan volgen, en over een intercom die met gezichtsherkenning, QR of NFC werkt. Ze spelen af in de pagina zelf.
De uitvoering
Zo richten wij het in, zodat het klopt
Het verschil tussen “dit mag” en “dit is netjes geregeld” zit in de instellingen. Wij zetten bij oplevering het doel en de bewaartermijn vast in de recorder, leggen de gebruikers en hun rechten aan, en zetten privacymaskers over de delen die niet van u zijn: de openbare weg, het trottoir, de tuin van de buren.
De bordjes leveren we mee en hangen we op de plek waar ze horen, vóór het punt waarop iemand in beeld komt. Bij een kentekencamera betekent dat: bij de inrit, niet bij de slagboom die tien meter verderop staat.
Is er een DPIA nodig, dan leveren wij de technische kant aan: welke camera kijkt waar, wat wordt er gelezen, hoe lang blijft het staan en wie kan erbij. De afweging zelf maakt u, eventueel met uw privacyadviseur.
En we zeggen het eerlijk als iets niet kan. Vraagt u ons om een systeem dat gezichten aan namen koppelt in een winkel, dan bouwen we dat niet. We laten dan zien wat de alternatieven zijn en waarom die in de praktijk net zo goed werken.
Praktische controle die we bij oplevering doen: rijd zelf uw eigen inrit op en kijk wanneer u het bord ziet. Ziet u het pas als de camera u al gelezen heeft, dan hangt het bord verkeerd. Dat kost tien minuten en het is het eerste waar iemand op wijst als er ooit een klacht komt.
Toegang met een kenteken, een tag of een code
De wens achter “kan die camera gezichten herkennen?” is bijna nooit gezichtsherkenning op zich. Het is: ik wil dat de juiste mensen naar binnen kunnen zonder sleutel, en dat ik zie wie er is geweest. Daar zijn eenvoudiger routes voor.
Voor voertuigen is dat het kenteken bij de slagboom. Voor mensen is het een tag, een pas, een code of de telefoon. Dat werkt in de praktijk sneller dan een gezichtscamera bij regen of tegenlicht, en een vertrekkende medewerker haalt u er in één handeling uit. Meer daarover leest u bij toegangscontrole.
Het scheelt u bovendien de hele discussie. Een tag intrekken vraagt geen onderbouwing, geen toestemmingsdossier en geen uitzondering op een verbod. Datzelfde gemak, zonder de zwaarste categorie persoonsgegevens in huis te halen.
- Kenteken bij de slagboom voor voertuigen
- Tag, pas, code of telefoon voor personen
- Rechten per persoon, direct in te trekken
- Werkt ook bij regen, tegenlicht en een muts op
Toegang zonder biometrieVan uw vraag naar een systeem dat binnen de regels staat
Wij beginnen bij wat u wilt bereiken. De techniek volgt daarna, en de privacykant loopt van begin af aan mee in plaats van dat hij er achteraf bij komt.
Eerst het doel, dan pas de techniek
Wat wilt u oplossen: sneller doorstromen bij de slagboom, weten wie er is geweest, of schade voorkomen? Uit dat antwoord volgt of u een kentekencamera nodig heeft of dat een tag hetzelfde doet.
Mag het, en onder welke voorwaarden
We lopen langs wat er speelt: is het proportioneel, is er een lichter middel, is er een DPIA nodig, en wat moet er op een bord komen. Ligt het juridisch op het randje, dan zeggen we dat en verwijzen we door.
Doel, bewaartermijn, rechten en maskers
Onze monteurs stellen het systeem zo in dat de afspraken erin zitten en niet alleen op papier staan. Maskers over wat niet van u is, bewaartermijn ingesteld, gebruikers met de juiste rechten.
Uitleggen aan wie ermee werkt
We lopen het door met de mensen die het gaan gebruiken, laten zien hoe u een fragment exporteert en waar de grenzen liggen. Daarna kunt u terecht bij onze eigen helpdesk in Almere.
Complete camerapakketten, inclusief montage en installatie
Vanaf €1.199 incl. btw & installatie. Een kentekencamera of een toegangssysteem valt daarbuiten: die rekenen we per situatie uit, omdat de inrit, de slagboom en het aantal rijstroken bepalend zijn. U koopt het systeem en bent daarna eigenaar, zonder abonnement. In delen betalen is mogelijk.
De instellingen bepalen of het klopt
Bij dit onderwerp zit het werk niet in het ophangen maar in het instellen. Een kentekencamera die te ruim staat afgesteld, leest ook het verkeer op de openbare weg mee. Een bewaartermijn die op de fabrieksstand blijft staan, bewaart maanden. Dat zijn precies de dingen waar een klacht mee begint.
Onze monteurs zijn in loondienst en doen dit dagelijks. Ze zetten de maskers erop, stellen de termijn in en leggen de gebruikers aan voordat ze de deur uitgaan. We zijn VEB-erkend en werken met vaste mensen, dus u krijgt niet elke keer iemand anders die uw instellingen niet kent.
Komt er later een vraag over, dan belt u onze eigen helpdesk. Die kijkt mee in uw systeem en weet hoe het is opgeleverd. Onze werkwijze van begin tot eind staat op de werkwijzepagina.
“Een camera die te ver kijkt is geen betere camera. Het is een camera die je moet bijstellen.”
Peter, monteur bij CameraInstallatie
Een 4,3 op Google en Bedrijf van het Jaar 2024-2025
Gemiddelde beoordeling van zakelijke en particuliere klanten van CameraInstallatie, uit 163 Google-reviews
Sander zoekt de route die wél klopt
Sander haalt zijn kennis uit de praktijk en niet uit een zoekmachine: hij heeft de systemen waar hij over praat zelf geïnstalleerd. Dat merkt u aan de vragen die hij stelt. Niet “wilt u kentekenherkenning?” maar “hoeveel voertuigen komen er per dag door die poort, en wat gebeurt er nu als iemand zijn pas vergeet?”
Zit uw wens juridisch op het randje, dan zegt hij dat gewoon en zoekt hij de variant die wél kan. Na de installatie belt hij terug om te horen of het in de praktijk doet wat u ervan verwachtte.
“Technisch kan er tegenwoordig heel veel. De eerste vraag blijft of het mág, en die stel ik liever nu dan als het al hangt.”Sander, beveiligingsadviseur
Vragen over kenteken-, gezichts- en emotieherkenning
Mag ik kentekens vastleggen op mijn eigen terrein?
Ja, onder voorwaarden. Een kenteken is een persoonsgegeven, dus u heeft een concreet doel nodig dat u vooraf vastlegt, er mag geen lichter middel zijn dat hetzelfde oplost, u moet mensen informeren met een bord bij de inrit, en u bewaart de gegevens niet langer dan nodig. Bij grootschalig en stelselmatig gebruik hoort daar in beginsel een DPIA bij.
Mag ik zelf opzoeken van wie een kenteken is?
Nee. De persoonsgegevens achter een kenteken staan in het kentekenregister en dat is niet toegankelijk voor particulieren en bedrijven. U kunt online alleen voertuiggegevens zien, zoals merk en bouwjaar. Wilt u weten wie er achter zit, dan loopt dat via aangifte bij de politie; die mag die koppeling wél maken.
Mag ik gezichtsherkenning gebruiken in mijn winkel of kantoor?
Vrijwel zeker niet. Gezichtsherkenning verwerkt biometrische gegevens en die vallen onder de bijzondere persoonsgegevens van artikel 9 van de AVG, waarvoor een verbod het uitgangspunt is. De uitzonderingen zijn smal: uitdrukkelijke en vrij gegeven toestemming, of noodzaak voor een zwaarwegend algemeen belang. Het beschermen van uw eigen voorraad haalt die lat niet.
Wat is emotieherkenning precies?
Software die uit een gezichtsuitdrukking, een stem of een houding probeert af te leiden hoe iemand zich voelt: boos, gespannen, ongeconcentreerd. Het wordt aangeboden als extra laag boven een camerasysteem. Wij zijn er terughoudend in, omdat de conclusies die zo’n systeem trekt veel onzekerder zijn dan ze lijken.
Mag emotieherkenning op de werkvloer of op school?
Nee. De Europese AI-verordening verbiedt emotieherkenning uitdrukkelijk op de werkvloer en in onderwijsinstellingen; er geldt een smalle uitzondering voor medische toepassingen en voor veiligheidsredenen. Die verbodsbepalingen gelden sinds begin 2025. Werkt het systeem op gezichtskenmerken, dan komt de biometrieregel uit de AVG er bovenop. Overweegt u zoiets, laat het dan eerst juridisch toetsen.
Doet mijn camera al aan gezichtsherkenning zonder dat ik het weet?
Vrijwel zeker niet. Wat vrijwel elke moderne camera wél doet, is personen- en voertuigdetectie: hij ziet dát er een mens of auto in beeld is en meldt dan pas. Er wordt geen gezicht opgeslagen en geen identiteit gekoppeld. Gezichtsherkenning is een aparte functie die bewust aangezet en ingericht moet worden.
Waarom is personendetectie wél toegestaan?
Omdat er niemand mee geïdentificeerd wordt. Het systeem onderscheidt een persoonsvormig object van een tak of een dier, en dat is geen biometrische verwerking. U krijgt er vooral rust mee: minder valse meldingen, en daardoor een systeem dat u ook echt aan laat staan.
Hoe lang mag ik kentekengegevens bewaren?
Alleen zolang u ze nodig heeft voor het doel dat u heeft vastgelegd. Voor camerabeelden hanteert de Autoriteit Persoonsgegevens als vuistregel dat u in de regel binnen vier weken blijft; voor losse kentekenpassages is in de praktijk vaak veel korter genoeg. Kies die termijn bewust en stel de recorder er ook echt op in.
Moet ik een bord ophangen bij een kentekencamera?
Ja. Wie in beeld komt hoort dat vooraf te weten. Hang het bord bij de inrit, dus vóórdat iemand het terrein op rijdt, en niet bij de slagboom verderop. Zet erop dat er cameratoezicht is en wie de verantwoordelijke is.
Heb ik een DPIA nodig voor kentekenherkenning?
Dat hangt af van de schaal. Zodra u structureel en op grote schaal voertuigen registreert, zeker op een plek waar publiek komt, is zo’n privacytoets vooraf het uitgangspunt. Een kleine inrit met een handvol vaste leveranciers per dag valt daar meestal buiten. Weet u het niet zeker, kijk dan in onze aparte uitleg over de DPIA of laat het door uw privacyadviseur wegen — dat kost een uur en het scheelt gedoe achteraf.
Wat is het alternatief als gezichtsherkenning niet mag?
Een kenteken bij de slagboom voor voertuigen, en een tag, pas, code of de telefoon voor mensen. Dat geeft hetzelfde gemak, werkt beter bij regen en tegenlicht, en u trekt iemands toegang in één handeling in. Bovendien heeft u de juridische discussie niet.
Wat kost een systeem met kentekenherkenning?
Onze reeks voor gewone camerapakketten begint bij €1.199 inclusief btw en installatie voor één camera. Een kentekencamera reken we apart uit, omdat de inrit, de hoogte, de verlichting en het aantal rijstroken bepalen wat er nodig is. U hoort het bedrag voordat u iets beslist, en gespreid betalen kan.
Verder lezen over camera’s en privacy
Deze pagina gaat over herkenning. Voor de bredere regels, voor de techniek of voor uw eigen situatie brengen deze pagina’s u sneller op uw plek.
Wilt u weten of uw wens mag? Kies hieronder een moment
Dit is de echte agenda van ons kantoor in Almere. Kies een tijd die u schikt; we kijken naar uw situatie, zeggen eerlijk wat wel en niet kan en leveren een voorstel dat binnen de regels blijft. U zit nergens aan vast.
- Gratis & vrijblijvend
- Eigen vaste adviseur
- Reactie binnen 24 uur
Twijfelt u of het in uw geval mag?
Bel of mail gerust. Over de techniek en de inrichting weten we alles; bij een juridisch twijfelgeval zeggen we eerlijk dat er een jurist bij moet.