Intern vs extern IP-adres en subnetmask uitgelegd — en zo stel je het in bij UniFi

Intern of extern IP — het verschil in één plaatje

Even zonder jargon, want dit is eigenlijk heel logisch zodra je het beeld voor je ziet. Er zijn twee soorten IP-adressen, en als je het verschil eenmaal doorhebt, valt de rest vanzelf op zijn plek.

Stel je een flatgebouw voor. Binnen de flat heeft elk appartement een huisnummer: appartement 1, 2, 3… Dat zijn je interne IP-adressen — ze gelden alleen bin­nen het gebouw. Het gebouw zelf heeft één straatadres naar buiten toe, bijvoorbeeld Dorpsstraat 100. Dat is je externe IP-adres. De postbode (het internet) kent alleen dat ene straatadres; welk appartement een pakketje moet hebben, regelt de conciërge binnen — en die conciërge is je router.

• Intern (privé) IP — binnen je eigen netwerk, zoals 192.168.1.10. Elk apparaat (camera, recorder, laptop, telefoon) krijgt er één van je router.
• Extern (publiek) IP — het éne adres dat je provider je geeft. Daarmee is je hele aansluiting op internet zichtbaar; alles achter je router deelt dat ene adres.
• De router vertaalt tussen die twee werelden (dat heet NAT). Daarom kunnen tien apparaten binnen tegelijk internetten via één extern adres.

Intern vs extern IP naast elkaar

Kort in een tabel, dan zie je het verschil in één oogopslag:

Wat is een subnetmask (en waarom 255.255.255.0)?

Het subnetmask is het stukje waar de meeste mensen op afhaken — onterecht, want het idee is simpel. Een subnetmask bepaalt welk deel van een IP-adres het netwerk aanduidt, en welk deel het apparaat. Daarmee bepaalt het ook welke apparaten bij elkaar horen in hetzelfde netwerk.

Terug naar de analogie: zie het subnetmask als de postcode-en-straat, en het laatste stukje van het IP als het huisnummer. Apparaten met dezelfde “straat” kunnen recht­streeks met elkaar praten; zit een apparaat in een andere straat, dan moet het eerst via de router.

Het meest gebruikte subnetmask thuis is 255.255.255.0 (ook geschreven als /24). Dat betekent:

• De eerste drie getallen zijn het netwerk. Bij 192.168.1.x is dat dus 192.168.1 — dat deel is voor alle apparaten gelijk.
• Het laatste getal (0–255) is het apparaat. Zo passen er ongeveer 254 bruikbare adressen in één netwerk.
• Twee apparaten “zien” elkaar direct als hun eerste drie getallen én hun subnetmask gelijk zijn. Zo niet, dan zitten ze in een ander (sub)net.

Waarom camera’s een vást intern IP nodig hebben

Standaard deelt je router adressen automatisch uit met DHCP. Handig voor je telefoon of laptop — die krijgen gewoon een vrij adres en klaar. Maar voor camera’s is dat juist onhandig, en dat leidt tot het klassieke probleem “mijn camera is ineens offline”.

Het zit zo: je recorder onthoudt elke camera op zijn IP-adres. Krijgt een camera na een stroomstoring of herstart ineens een ander adres van DHCP, dan zoekt de recorder op het oude adres — en vindt niets. Resultaat: een zwart vlak waar je camerabeeld hoorde te staan. De oplossing is de camera een vast intern IP geven, op één van deze twee manieren:

• Statisch IP op de camera zelf: je zet het adres handmatig vast in de camera. Werkt altijd, maar je moet wel bijhouden welk adres je waar gebruikt.
• DHCP-reservering op de router (aanbevolen): de router blijft de baas, maar koppelt een vast adres aan het unieke MAC-adres van de camera. De camera krijgt dan altijd hetzelfde IP, zonder dat je in de camera zelf iets hoeft te wijzigen. Netter en makkelijker te beheren.

Zo stel je het in bij UniFi

In UniFi doe je dit in twee stappen: eerst zorg je dat er een netwerk (subnet) is waar je camera’s in zitten, daarna geef je elke camera een vaste IP via een reservering. De namen van de menu’s kunnen per versie iets verschillen, maar de route is al jaren in grote lijnen hetzelfde.

Stap A — een netwerk/subnet controleren of aanmaken (in de UniFi Network-app):

1. Ga naar Settings (het tandwiel) → Networks.
2. Je ziet hier je bestaande netwerk(en) staan, met het subnet (bijvoorbeeld 192.168.1.1/24) en het DHCP-bereik.
3. Wil je je camera’s apart zetten? Klik op Create New Network, geef het een naam (bijv. “Camera’s”) en stel het gateway-IP en subnet in — dat is meteen je nieuwe subnet.
4. Let op het DHCP-bereik: dat is het gedeelte waaruit de router automatisch adressen uitdeelt. Vaste adressen kies je het handigst buiten dat bereik, of je reserveert ze (stap B).

Stap B — per camera een vast IP via een DHCP-reservering:

1. Sluit de camera aan zodat UniFi hem ziet, en ga naar het overzicht van je Client Devices.
2. Klik op de betreffende camera in de lijst en open zijn instellingen (het tandwiel/potlood).
3. Zoek de optie Fixed IP Address en zet die aan.
4. Kies het gewenste netwerk/subnet en typ het vaste IP-adres dat je aan deze camera wilt geven (binnen hetzelfde subnet, en het liefst buiten het DHCP-bereik).
5. Klik op Apply / opslaan. UniFi koppelt dit adres nu vast aan het MAC-adres van de camera — herstart hem eventueel even zodat hij het nieuwe adres oppakt.
6. Herhaal dit voor elke camera, met een oplopende reeks (bijv. .101, .102, .103) zodat je overzicht houdt.

De valkuilen die wij het vaakst zien

Gaat er iets mis met IP-adressen, dan is het bijna altijd één van deze dingen. Even nalopen bespaart je een hoop zoekwerk:

• Camera en recorder in een ander subnet: eerste drie getallen komen niet overeen — ze vinden elkaar niet. Zet ze in hetzelfde netwerk.
• Vast IP binnen het DHCP-bereik: de router kan datzelfde adres dan ook aan een ander apparaat geven → een IP-conflict. Kies vaste adressen buiten het pool, of gebruik een reservering.
• Twee apparaten met hetzelfde IP: allebei vallen ze uit of gedragen zich grillig. Elk apparaat een uniek adres.
• Verkeerd subnetmask: gebruik overal netjes hetzelfde masker (meestal 255.255.255.0), anders zien apparaten elkaar deels wel en deels niet.
• IP vergeten te noteren: zonder overzicht raak je bij uitbreiden het spoor bijster. Houd een lijstje bij van welk adres bij welke camera hoort.

Handig om ook te bekijken

Veelgestelde vragen over IP-adressen & subnetten